Güncel
Özel arşivler, kurum haberleri, sergiler, etkinlikler, yayınlar ve arşiv çalışmalarına ilişkin en son gelişmeleri keşfedin.
Haber/Duyuru
İlham Kaynağımız Ağaç
Salt Blog’da yeni yazı “1947 yılında, yeni bir kurum logosu kullanma kararı alan Osmanlı Bankası, şarkiyatçı banknot ve pul tasarımcısı Edmund Dulac (1882-1953) ile çalışmaya başladı. Dulac’ın amblem önerisi uzun tartışmaların ardından kabul edildi. 1958 tarihli bir notta belirtildiği üzere, zeytin ağacı birkaç nedenden ötürü seçilmişti: Zeytin ağacı üretkenlik, barış, dayanıklılık ve uyumun sembolüydü; üstelik bankanın faaliyetlerini yürüttüğü tüm ülkelerde yaygın görülen bir ağaçtı. Tasarımdaki üç kök, bankanın İstanbul, Londra ve Paris’teki kurumsal yönetim merkezlerine atıfta bulunuyordu. Ağacın dalları bankanın yurt dışına açılmasını temsil ederken, İslam sanatındaki halılar, minyatürler, paravanlar, nakışlar ile iç ve dış mimari detaylarda sayısız çeşitlemeleri görülen eşkenar dörtgen çerçeve de Orta Doğu coğrafyasına işaret ediyordu.” Salt Araştırma ve Programlar Yardımcı Direktörü Lorans Tanatar Baruh’un, Osmanlı Bankası Arşivi’nden derlenen belgeler ile yayımlanan yazısının tamamı Salt Blog'da. Görsel: Osmanlı Bankası amblemi, 1958Salt Araştırma, Osmanlı Bankası Arşivi
Haber/Duyuru
Salt Araştırma’da Yeni Koleksiyon: Gürel Yontan Arşivi
Gürel Yontan Arşivi, Salt Araştırma’daki sanatçı arşivleri arasına eklenerek çevrimiçi erişime açıldı. Koleksiyon, sanatçı Gürel Yontan’ın 1970’lerin sonundan 1990’lı yıllara üretimini kapsayan portfolyosu ile kişisel fotoğraflarından bir seçkiyi içeriyor. Dijitalleştirme ve kataloglama çalışmaları Serseri Mayın: Gürel Yontan e-yayını paralelinde yürütülen arşiv, öğrencilik yıllarından günümüze Yontan’ın pratiğine bir bakış sunarken sanatçı hakkındaki çeşitli kaynakları bir araya getiriyor. Gürel Yontan, “Merhaba”, 2. Yeni Eğilimler sergisinden görünüm, Fındıklı Parkı (İstanbul), 1979Salt Araştırma, Gürel Yontan Arşivi Kaynak: https://saltonline.org/tr/2582/salt-arastirma-gurel-yontan-arsivi?home
Haber/Duyuru
Hasene Ilgaz’ın Özel Arşivi Açık Erişimde!
Eğitimci, Siyasetçi, Aktivist Hasene Ilgaz’ın özel arşivi (3.36 metre raf / 2.904 belge) açık erişimde! İstanbul İsveç Başkonsolosluğu’nun desteğiyle gerçekleştirilen “Arşiv ve Koleksiyonların Dijitalleştirilmesi, Kataloglanması ve Online Erişime Açılması Projesi (Şubat-Aralık 2021)” kapsamında, Özel Arşiv Koleksiyonu’nda yer alan Hasene Ilgaz Özel Arşivi, arşiv veritabanı üzerinden erişime açıldı. (bkz. http://kutuphane.puktacloud.com/medas/giris.php#katalog) Arşivde Yeni Defne, Türk Çocukları, Eflatun, Yeni Adam gibi dergilerde yazdığı yazılarla çeşitli gazetelerde yayımlanmış yazıları, toplumsal konularla ilgili kitaplar, çeşitli konferans, seminer ve toplantılarda yaptığı konuşmaların metinleri ve kişisel düşüncelerini not ettiği defterlerin yanı sıra 1943-1950 arası milletvekilliği yaptığı döneme ilişkin (TBMM VII. Dönem Hatay, VIII. Dönem Çorum) belgeler, meclis tutanakları, kanun tasarıları, Cumhuriyet Halk Partisi broşürleri ve faaliyet raporları, Türkiye Çocuk Esirgeme Kurumu, Türk Dil Kurumu, Türk Kadınlar Birliği, Türk Tarih Kurumu, Kadınları Koruma Derneği, Darülaceze, Türk Ekonomi Kurumu gibi kurumların çalışmalarına ait belgeler, bültenler ve broşürler yer almaktadır. Ayrıca, Kıbrıs üzerine araştırmalarını içeren makaleler- bu yazıların önemli bir kısmı 1947-1979 yılları arasında çıkan ve dönemin önemli kadın dergilerinden biri olan Kadın Gazetesi’nde “Kıbrıs Notları” başlığıyla yayımlanmıştır. Türkiye’nin sosyal ve siyasi gündemine ilişkin araştırmaları, aldığı ödüller, kimlik kartları, mektuplar, tebrik kartları, fotoğraflar, telgraflar, kartvizitler, kitapçıklar, haritalar, kartpostallar, etkinlik davetiyeleri, hakkında basında çıkmış haber ve yazıların kupürleri olmak üzere birçok belge de arşivde bulunmaktadır. Kaynak: https://www.instagram.com/p/Ck0F8o8IF5j/?utm_source=ig_web_copy_link
Haber/Duyuru
40 Kadın 40 Hayat
Osmanlı ve Cumhuriyet tarihinde önemli rolleri bulunan 40 kadının özel arşivi “40 Kadın 40 Hayat” kitabı ile okurlarla buluşuyor. Kadın Eserleri Kütüphanesi ve Bilgi Merkezi Vakfı ve İBB yayınları iş birliğiyle İstanbul arşiv kurumlarında yer alan 40 kadının özel arşivi "Kadın Özel Arşivlerinde 40 Kadın 40 Hayat" kitabı ile Kasım ayında okurlarla buluşacak. Alanında uzman 38 yazarın ve kütüphane kolektifinin katkılarıyla hazırlanan kitapta Pertevniyal Valide Sultan’dan Fatma Aliye Hanım’a, Halide Edip’e, Sabiha Sertel’e, Necile Tevfik’e, Behice Boran’a, Adalet Ağaoğlu’na, Muazzez İlmiye Çığ’a, Şirin Tekeli’ye genç kuşaktan Şefika Şehvar Beşiroğlu’na dek 40 kadının özel arşivi üzerinden yaşam öyküleri ele alınıyor. Kitabın sunuş yazısında söz konusu kadınların yaşam öykülerinin sınırlarını zorlayarak, tarihsel, siyasal ve toplumsal alana bütün boyutlarıyla bakmamızı sağladığını belirten Prof. Dr. Tûba Çavdar Karatepe, bu çalışmayla özel arşivlere, kadın özel arşivlerine de dikkat çekmeyi hedeflediklerini ifade ederek, bu arşivlerin, düzenlenerek araştırmacıların hizmetine sunulmasının ve özel arşivlerin bağışlanmasının önemine işaret ediyor. Kadın Eserleri Kütüphanesi ve Bilgi Merkezi Vakfı, kadın özel arşivlerini zenginleştirmeye ve bu arşivlerin araştırmacılara açılmasına büyük bir katkıda bulunuyor. Özel Arşiv Koleksiyonu’nda Süreyya Ağaoğlu’ndan Kerime Nadir’e, Safiye Hüseyin Elbi’den Hasene Ilgaz’a, Jale Baysal’dan Zerrin Bölükbaşı’na kadar kadın özel arşivlerini barındırıyor. Süreyya Ağaoğlu 40 Kadın 40 Hayat Kamusal Alanın Ardında Görünmeyen Özel Alanlar Kadın Özel Arşivlerinde 40 Kadın 40 Hayat kitabı aracılığıyla; Atatürk Kitaplığı, Boğaziçi Üniversitesi Arşiv ve Dokümantasyon Merkezi, Tek-Esin Vakfı, Salt Araştırma, Kubbealtı Akademisi Kültür ve Sanat Vakfı, Türkiye Sosyal Tarih Araştırma Vakfı (TÜSTAV) gibi kurumlarda yer alan arşivlerin değeri okurlara anımsatılıyor. Pertevniyal Valide Sultan’ın arşivinde bulunan belgeler, Osmanlı İmparatorluğu’nun 19. Yüzyılına ayna tutuyor. Bu arşiv siyasal tarihten, toplumsal değişime, tüketim kültürüne, mülkiyetin niteliğine vb. dek bir kadının iktidara eklemlenme mücadelesini, yükselişini ve düşüşünü ortaya koyuyor. Belgeler aynı zamanda cariyelikten Valide Sultanlığa yükselen bir kadının yaşamına toplumsal cinsiyet açısından bakılmasına imkan sağlıyor. Arşivde İzmir, Tırhala ve Yenişehir’deki çiftlikler, Aksaray’daki Valide Sultan Camisi, tekkeler, Medine’deki Gureba Hastanesi, Valide Sultan’ın şahsi parasıyla askeriyeye alınan tüfekler ve orduya verilen bağışlarla ilgili belgeler, Valide Sultan’ın imzaladığı mektuplar, gelirlerle alakalı defterler, sultanın yetişmesi, büyütülmesi ve sarayın iç işleriyle alakalı belgeler, Fatma Sultan’a ve haremdeki diğer kadınlara ait masraf defterleri, tezkire, ilmühaber, pusula, makbuz senedi, kira kontratı, Pertevniyal Valide Sultan’ın Aksaray’da yaptırdığı okulla ilgili yazılmış geniş bir rapor, kroki, plan, Pertevniyal Valide Sultan’a ait arazilerin değerlerini gösteren makbuz ve çeşitli yazışmalar olmak üzere pek çok belge yer alıyor. Zerrin Bölükbaşı Kaynak: Habere Güven, 03.11.2022, https://www.habereguven.com/40-kadin-40-hayat
Etkinlik
Arşiv ve Bellek Seminerleri
İBB Atatürk Kitaplığı tarafından Ekim 2021'de başlatılan Arşiv ve Bellek Seminerleri yeni dönemde de devam ediyor. Kurumları ağırlamaya, arşiv ve bellek üzerine kurumsal tartışmalara alan açmayı sağlayan seminer dizisi her ayın ikinci Çarşamba günleri İBB Atatürk Kitaplığı'nda gerçekleştirilecektir. Serinin ilk semineri ve açılış konuşması Pınar Melis Yelsalı Parmaksız ile birlikte "Geleceği Hatırlamak" üzerine 12 Ekim Çarşamba saat 19:00'da gerçekleşecektir. Seminer Dizisi Takvimi 1- Geleceği Hatırlamak, Pınar Melis Yelsalı Parmaksız , 12 Ekim Çarşamba, 19:00 2-Üniversite Arşivleri Nasıl Düşünür: Koç Üniversitesi Suna Kıraç Kütüphanesi, Mustafa Ergül, 9 Kasım Çarşamba, 19:00 3-Kanıt, Belge, Tanık: Arşivin Bilgisi, Arşivin Arkeolojisi, Zeynep Sayın, 7 Aralık Çarşamba, 19:00 4-İstanbulluların Ortak Mirası: Çelik Gülersoy Vakfı İstanbul Kitaplığı, Hayri Fehmi Yılmaz, 11 Ocak Çarşamba, 19:00 5-Suyun Hafızası, Suyun Yazısı: Çağdaş Sanat ve Edebiyatta Akışkan Arşiv, Deniz Gündoğan İbrişim, 8 Şubat Çarşamba, 19:00 6-Türkiye Feminist Hareketinin Belleğini Tutmak: Feminist Bellek Sitesi Deneyimi, Bermal Küçük, Melda Yaman, 7 Mart Çarşamba, 19:00 7-Anma Törenleri Üzerinden Türkiye'nin Son 20 Yıldaki İktidar Dönüşümü, Reyhan Ünal Çınar, 12 Nisan Çarşamba, 19:00 8-IRCICA Arşivi ve Koleksiyonları, Hümeyra Zerdeci, Orhan Murat Çolak, 10 Mayıs Çarşamba, 19:00 9-Boğaziçi Üniversitesi Arşiv ve Dokümantasyon Merkezi'nin Ardından, Cengiz Kırlı, 14 Haziran Çarşamba, 19:00 Kaynak: https://twitter.com/iBBAtaturkKtp/status/1578290624251326465?s=20&t=fYS91DLGdz7rvN5h0Zjy_Q
Haber/Duyuru
Kent Belleği Üzerine: Eleonora Arhelaou Arşivi
“[Eleonora] Arhelaou, İstanbul’un farklı noktalarına uzanan fotoğrafların büyük kısmını şehri adım adım dolaşarak çeker. Birbirini takip eden 36 pozluk film şeritlerinden anlaşılacağı üzere, kimi zaman İstiklal Caddesi’nden Tarlabaşı’na, oradan Tepebaşı, Kasımpaşa ve Karaköy’e devam eden fotoğraflarda muhitlerin çoğunu yürüyerek gezdiğini gözlemlemek mümkün. Her kuşağın şehre dair farklı bir hafızaya ve bakış açısına sahip olduğu göz önüne alındığında, Arhelaou’nun yirmi yılı aşkın belgeleme sürecinin, hızla dönüşen şehir dinamiğinde çeşitli sebeplerden ötürü günümüze ulaşamayan yapılara dair veriyi aktarmada önemli bir rol oynadığı söylenebilir.” Şahkapısı Sokak, Galata, 1970’ler Salt Araştırma ve Programlar ekibinden Görkem İmrek, dijitalleştirme ve kataloglama çalışmasını yürüttüğü #EleonoraArhelaou Arşivi’ni #SaltBlog'da anlatıyor. Eleonora Arhelaou, büyükannesi Fotini Galanu ile birlikte, 1975 Tarlabaşı Bulvarı, 1989 İstanbul’un yapıları ve sokaklarına dair kapsamlı bir envanter oluşturan ve Kasım 2021’de erişime açılan arşivi incelemek için: https://archives.saltresearch.org Kaynak: https://www.instagram.com/p/CjM8KJXOuJX/?utm_source=ig_web_copy_link
Haber/Duyuru
Muazzez İlmiye Çığ Özel Arşivi Açık Erişimde
Sumerolog, Bilim insanı, Tarihçi Muazzez İlmiye Çığ’ın Özel Arşivi, (2.94 metre-raf / 2.705 belge) açık erişimde! İstanbul İsveç Başkonsolosluğu’nun desteğiyle gerçekleştirilen “Arşiv ve Koleksiyonların Dijitalleştirilmesi, Kataloglanması ve Online Erişime Açılması Projesi (Şubat-Aralık 2021)” kapsamında, Özel Arşiv Koleksiyonu’nda yer alan Muazzez İlmiye Çığ Özel Arşivi, arşiv veritabanı üzerinden erişime açıldı. (bkz. http://kutuphane.puktacloud.com/medas/giris.php#katalog ) Arşivde, Çığ’ın yayınlanmış ve yayınlanmamış makaleleri, uzmanlık alanı ve özel ilgi alanları doğrultusunda topladığı makaleler; katıldığı ulusal ve uluslararası toplantı ve çeşitli etkinliklere ait davetiye, broşür, bildiri ve kartpostallar ile çerçeveli/çerçevesiz slaytlar, eski harfli Türkçe el yazısıyla yazılmış notlar, çeşitli dergi ve gazetelerde kendisiyle ilgili yayımlanmış haber ve makalelerin kupürleri, çeşitli gazete ve dergilerde yayımlanan yazıları, e-postalar, mektuplar ve resmi yazışmalar bulunmaktadır.Prof. Dr. Firdevs Gümüşoğlu’nun, Muazzez İlmiye Çığ Özel Arşivi’nde yer alan Kramer’in mektuplarına ve Çığ’la yaptığı görüşmelere dayanarak hazırladığı ve uygarlık tarihinin *ilk*lerine katkı yapan iki bilim insanının dostluk hikâyesini anlattığı Samuel Noah Kramer’den Muazzez İlmiye Çığ’a Çiviyazılı Mektuplar kitabı, Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları’ndan (2021) çıkmıştır.Muazzez İlmiye Çığ Özel Arşivi, Anadolu Medeniyetleri, medeniyetler tarihi ve medeniyetin kökenleri hakkında geniş bir bilgi yelpazesini içermektedir. Dolayısıyla bu arşiv, Türkiye'nin siyasi, kültürel ve sosyo-ekonomik tarihi ile Cumhuriyet tarihi hakkında zengin bir kaynaktır. Kaynak: https://www.instagram.com/p/CjCs3Fcg1Au/?utm_source=ig_web_copy_link